Το Site βρίσκεται υπό κατασκευή - Επικοινωνία: Paideia24blog@gmail.com

40%

We'll notify you when the site is live:

Copyright © Paideia 24 - Εκπαιδευτικά Νέα
Από το Blogger.

Τελευταία Σχόλια

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Δευτέρα, 29 Φεβρουαρίου 2016

Μια Παιδαγωγική πρόταση για ένα ελεύθερο, ανοικτό και συνεργατικό σχολείο

Άρθρο της Παιδαγωγικής ομάδας «Το Σκασιαρχείο». Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας. (www.skasiarxeio.wordpress.com)

Η Παιδαγωγική Φρενέ αποτελεί μια παιδαγωγική πρόταση με κοινωνικό-πολιτικό εκπαιδευτικό όραμα. Η Παιδαγωγική Φρενέ συναντά την Κριτική Παιδαγωγική, σύμφωνα με την οποία, δάσκαλοι και μαθητές μπορούν να εργαστούν κριτικά ώστε να αλλάξουν την πραγματικότητα που τους περιβάλλει προς το καλύτερο με προϋπόθεση την κριτική συνείδηση των μαθητών και την κοινωνική τους δράση και με σκοπό την κοινωνική τους χειραφέτηση.1

Το όραμα της Παιδαγωγικής Φρενέ για μια καλύτερη ζωή αφορά σε μια ειρηνική, ελεύθερη, δημοκρατική και δίκαιη κοινωνία με ισότητα, δίκαιη κατανομή των αγαθών προς όλους χωρίς διακρίσεις και υποκρισία. Το όραμα αφορά σε μια κοινωνία που θα λειτουργεί με συλλογικότητα, συμμετοχή και αλληλεγγύη, όπου θα ξαναγεννηθεί η έννοια της κοινότητας.

Αφορά, λοιπόν, σε μια άλλη παιδεία που θα αναπτύσσει καθημερινά αυτές τις αξίες στη σχολική ζωή – την ελευθερία, τη δημοκρατία, τη συνεργασία, την αλληλεγγύη, την ισότητα και το σεβασμό στη διαφορετικότητα – όχι ως γνώση αλλά ως βίωμα και θα ενδυναμώνει το μαθητή έτσι ώστε να υποστηρίζει και να υπερασπίζεται αυτές τις αξίες και να αμύνεται ενάντια σε ότι τις αντιπαλεύεται.


Τεχνικές και εργαλεία υποστήριξης ενός ελεύθερου, ανοικτού και συνεργατικού Σχολείου

Τάξη ως κοινότητα
Στην Παιδαγωγική Φρενέ, η τάξη λειτουργεί ως κοινότητα. Μέσα στην τάξη ως κοινότητα, όπως αναφέρει και ο Φρενέ (βλ. Lemery et al., 2002) αναπτύσσεται το δημοκρατικό πνεύμα και η ενδυνάμωση αξιών όπως ο αλληλοσεβασμός, η υπευθυνότητα, η συνεργασία και η αλληλοβοήθεια σε θετικό κλίμα χωρίς ανταγωνισμό. Οι μαθητές αναλαμβάνουν ρόλους και ευθύνες και βιώνουν το σχολείο τους ως υπόθεση συλλογική και δική τους.2 Σε αυτό συμβάλλουν οι Τεχνικές Φρενέ, από το Τυπογραφείο και την αλληλογραφία ως τα Συμβούλια.

Συμβούλια τάξης, Τυπογραφείο, Κινηματογράφος, διασχολική αλληλογραφία
Τα Συμβούλια - Συμβούλιο τάξης και Συμβούλιο Σχολικής κοινότητας - είναι θεμέλια της λειτουργίας του σχολείου, της ανάπτυξης της συλλογικής ευθύνης, της πειθαρχίας, του αλληλοσεβασμού, της μη βίας και φυσικά της πολιτειότητας.

Τεχνικές όπως το Τυπογραφείο (Σχολική εφημερίδα, Μικρά βιβλία), ο Κινηματογράφος (Ταινίες μικρού μήκους, ψηφιακή αφήγηση) αλλά και η διασχολική αλληλογραφία δίνουν ξεχωριστό νόημα στα έργα των μαθητών, τα οποία δημοσιεύονται και ανταλλάσσονται με συνεργαζόμενες τάξεις.

Στην Παιδαγωγική Φρενέ, λοιπόν, η συν-εργασία γίνεται για να ξεπεράσει τα όρια της σχολικής τάξης και αποτελεί μια ενεργή δράση για τη κοινότητα και το κοινωνικό σύνολο. Το σχολείο είναι ανοικτό καθώς μέσα από τις συν-εργασίες των μαθητών μπορεί να παράγει γνώση και πολιτισμό για τη γειτονιά, την κοινότητα και την κοινωνία.

Συνέργεια πολλών ενηλίκων
Για την λειτουργία ενός σχολείου ανοιχτού στην κοινότητα συνεργούν εκτός από τους δασκάλους και τους γονείς, και οι άνθρωποι του πολιτισμού και της τέχνης, των Μέσων ενημέρωσης, του αθλητισμού, των δομών υγείας και πρόληψης, της σίτισης και των Δικτύων της πόλης.

Τρίπτυχο τάξη-αυλή-κοινότητα
Μια ξεχωριστή αρχιτεκτονική υποστηρίζει την πρόταση του Φρενέ και συνδέει την τάξη με την αυλή και την κοινότητα και το σχολείο με τη ζωή. Το σχολείο δεν είναι πια κλειστό αλλά συνδέεται με δράσεις και διαδρομές μέσα στους ιστορικούς και δυναμικούς χώρους της πόλης. Εδώ ενισχύονται οι διαδρομές μέσα κι έξω από το σχολείο, από το σχολείο προς την κοινότητα.3 Οι μαθητές εξοικειώνονται με το δημόσιο χώρο και αντιλαμβάνονται ότι τους αφορά. Με τις δράσεις τους και την συμμετοχή τους στα κοινά4 συν-διαμορφώνουν το περιβάλλον τους.

Συμπερασματικά, με την παιδαγωγική Φρενέ έχουμε τα εργαλεία και τις τεχνικές για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων έκφρασης, επικοινωνίας και συνεργασίας με έμφαση στη συλλογική εργασία, την δημοκρατία και την πρόληψη της βίας, την υπεύθυνη συμμετοχή και τον ενεργό ρόλο του μαθητή και τον καθοδηγητικό ρόλο του δασκάλου. Έχουμε δηλαδή την πρόταση και τα εργαλεία για ένα σχολείο κοντά στον μαθητή, ευχάριστο και δημιουργικό αλλά και κυρίως για ένα σχολείο που μπορεί να βλέπει έστω και μακροπρόθεσμα μια πιο ειρηνική, δημοκρατική και δίκαιη κοινωνία.

Προτάσεις για την εκπαίδευση
H Παιδαγωγική Ομάδα «Το Σκασιαρχείο. Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας» με τις δράσεις της υποστηρίζει τις παρακάτω προτάσεις για την εκπαίδευση και διεκδικεί για όλες τις βαθμίδες της σχολικής εκπαίδευσης:

Ένα δημόσιο σχολείο ελεύθερο και ανοικτό
  • Όπου θα υποδέχεται, θα σέβεται και θα αναγνωρίζει ισότιμα το κάθε παιδί και τα δικαιώματά του ανεξάρτητα από την κοινωνική του θέση, την καταγωγή ή τη θρησκεία του
  • όπου τα παιδιά θα βιώνουν τη χαρά της πρωτοβουλίας, της ελεύθερης επιλογής, της δημιουργίας και του οράματος για την βελτίωση της ζωής τους μέσα από τη μάθηση και την εργασία τους στο σχολείο
  • όπου δάσκαλοι και μαθητές θα συν-εργάζονται για την ανάπτυξη της κριτικής συνείδησης των μαθητών και με σκοπό την κοινωνική τους χειραφέτηση
  • όπου θα αναπτύσσονται καθημερινά στη σχολική ζωή η ελευθερία, η δημοκρατία, η συνεργασία, η αλληλεγγύη, η ισότητα και ο σεβασμός στη διαφορετικότητα –όχι ως γνώση αλλά ως βίωμα.

Ένα σχολείο δημοκρατικό
o όπου η τάξη και το σχολείο να λειτουργούν ως κοινότητα. Μέσα στην τάξη ως κοινότητα, θα αναπτύσσεται το δημοκρατικό πνεύμα και η ενδυνάμωση αξιών όπως ο αλληλοσεβασμός, η υπευθυνότητα, η συνεργασία και η αλληλοβοήθεια. (Τεχνικές για την υποστήριξη του ελεύθερου, ανοικτού και δημοκρατικού σχολείου περιγράφονται παρακάτω.)

Ένα σχολείο με Παιδαγωγικές Τεχνικές, Εργαστήρια και υποδομές για την ανάπτυξη της ελεύθερης έκφρασης, της επικοινωνίας, των δράσεων, του πολλαπλού εγγραμματισμού και της πολιτειότητας

με το Τυπογραφείο – όπου τα παιδιά εκδίδουν σχολικά έντυπα, εφημερίδα τάξης και Μικρά βιβλία και γράφουν για να εκφραστούν, να επικοινωνήσουν, να διαβαστούν από πραγματικό κοινό

με τον Κινηματογράφο, όπου οι μαθητές καλλιεργούν τον οπτικοακουστικό εγγραμματισμό και εκφράζουν τις ιδέες τους μέσα από την τέχνη, αναπτύσσουν τη φαντασία τους και δημιουργούν

με την διασχολική αλληλογραφία και τη διαδικτυακή επικοινωνία τάξεων, όπου τα έργα των μαθητών έχουν πραγματικούς αποδέκτες, ξεπερνούν τα όρια της τάξης τους διότι ανταλλάσσονται με συνεργαζόμενες τάξεις και δημοσιεύονται

με τη Βιβλιοθήκη ως κεντρικό και ζωτικό μέρος κάθε σχολείου με βιβλία από και για τους μαθητές

με τα Εργαστήρια Τέχνης – ζωγραφική, θέατρο, χορός - για να αναπτύσσεται η φαντασία, η δημιουργικότητα, η έκφραση των παιδιών

με τα Συμβούλια – Συμβούλιο τάξης και Συμβούλιο σχολικής κοινότητας - που θα είναι θεσμοί - θεμέλια της λειτουργίας του σχολείου σε όλες τις βαθμίδες της σχολικής εκπαίδευσης για την ανάπτυξη της συλλογικής ευθύνης και της πολιτειότητας, για την επίλυση προβλημάτων, την πειθαρχία και την πρόληψη κατά της βίας στο σχολείο με το Σχολικό Συνεταιρισμό σε κάθε σχολείο που θα εποπτεύεται από ένα Εθνικό Γραφείο Σχολικών Συνεταιρισμών για την ανάπτυξη και ενίσχυση των δημιουργικών έργων και δράσεων.

Εδώ η συν-εργασία θα αποτελεί μια ενεργή δράση για τη κοινότητα και το κοινωνικό σύνολο. Το σχολείο μέσα από τις εργασίες των μαθητών θα παράγει γνώση και πολιτισμό για τη γειτονιά, την κοινότητα και την κοινωνία.

Ένα σχολείο της συνεργασίας χωρίς ανταγωνισμό
με την υποστήριξη της τάξης ως κοινότητα, όπου οι μαθητές αναλαμβάνουν ρόλους και ευθύνες, βιώνουν το σχολείο τους ως υπόθεση συλλογική και δική τους5

με έμφαση στα ατομικά και συλλογικά Σχέδια εργασίας – δράσης που έχουν νόημα για τους ίδιους τους μαθητές

με τη συνεργατική μάθηση, την ενσωμάτωση όλων των μαθητών και την αλληλοβοήθεια σε θετικό κλίμα χωρίς ανταγωνισμό.

Ένα σχολείο πολιτιστικό πολύκεντρο με συνέργεια πολλών ενηλίκων
χωρίς κάγκελα, ανοικτό τα απογεύματα και τα Σαββατοκύριακα για δράσεις σε συνεργασία με φορείς και δίκτυα, ανοικτό, δημόσιο και λαϊκό όπου θα συνεργούν εκτός από τους δασκάλους και γονείς και οι άνθρωποι του πολιτισμού και της τέχνης, των Μέσων ενημέρωσης, των Δικτύων της πόλης, των δομών υγείας, πρόληψης, του αθλητισμού, της σίτισης.

Ένα σχολείο ανοιχτό στην κοινότητα
με ξεχωριστή αρχιτεκτονική που θα συνδέει την τάξη με την αυλή και την κοινότητα. Το σχολείο θα συνδέεται με δράσεις και διαδρομές στους χώρους της πόλης και θα αποτελεί μια «νήσο» από κτίρια τα οποία διευρύνουν τα όρια του

με έμφαση στις διαδρομές μέσα κι έξω από το σχολείο, από το σχολείο προς την κοινότητα, στους περιπάτους και τις επισκέψεις και φιλικό στις οικολογικές διαδρομές στην πόλη με ποδήλατα.

με δράσεις και συμμετοχή των μαθητών στα κοινά.

Η πρόταση της Παιδαγωγικής ομάδας «Το Σκασιαρχείο» θέτει ως κύριο στόχο στην εκπαίδευση την ανάπτυξη των δεξιοτήτων έκφρασης, επικοινωνίας και συνεργασίας με έμφαση στη συλλογική εργασία, την υπεύθυνη συμμετοχή και τον ενεργό ρόλο του μαθητή και στον καθοδηγητικό ρόλο του δασκάλου.

Το μεγάλο μέρος των εκπαιδευτικών που υποστηρίζει τις δράσεις της Παιδαγωγικής ομάδας «Το Σκασιαρχείο» και συντάσσεται με την παραπάνω πρόταση για την εκπαίδευση, έχει ικανότητες και εμπειρία και είναι σε θέση να ξεκινήσει και να υποστηρίξει την εισαγωγή της στο ελληνικό δημόσιο σχολείο.

Προϋπόθεση για την εφαρμογή της παραπάνω πρότασης στο ελληνικό σχολείο είναι η υποστήριξη και η ενθάρρυνση της πολιτείας, της διοίκησης και της καθοδήγησης μέσω των προγραμμάτων σπουδών και των σχολικών συμβούλων, καθώς και η στενή συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς σε Γαλλία και Κύπρο και τα ελληνικά Πανεπιστήμια για την οργάνωση σταθερής ειδικής επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων. [

1Για την Κριτική παιδαγωγική και τον P. Freire, πρωταρχικός σκοπός της εκπαίδευσης είναι η ατομική και κοινωνική χειραφέτηση, η οποία ορίζεται ως η δυνατότητα αυτοπραγμάτωσης του ατόμου μέσα σε συνθήκες κοινωνικής ελευθερίας, αυτοπροσδιορισμού και αυτόνομης κοινωνικής δράσης, που υπαγορεύεται από την κριτική ανάλυση των κοινωνικών καταστάσεων. Προϋπόθεση για όλα αυτά είναι η δημιουργία κριτικής συνείδησης, που κατανοεί τα κοινωνικά προβλήματα και ενεργοποιεί την κοινωνική δράση με σκοπό την κοινωνική χειραφέτηση.

2 Γίνονται υπεύθυνοι των εργαστηρίων, της βιβλιοθήκης, της σύνταξης των σχολικών εντύπων, της διοργάνωσης των συμβουλίων των μαθητών, του ποτίσματος, της ανακύκλωσης, της τήρησης των κανόνων της τάξης. Οι λεγόμενοι «Κανόνες της ζωής» της τάξης και του σχολείου διαπραγματεύονται και συναποφασίζονται με τα Συμβούλια που γίνονται εβδομαδιαίως και είναι υπόθεση των μαθητών.

3 Για την αρχιτεκτονική και το σχολείο της κοινότητας, βλ. Χ. Μπαλτάς «Για ένα σχολείο της κοινότητας», http://skasiarxeio.wordpress.com.

4 Στόχος είναι η συμμετοχή των μαθητών στα κοινά με τα Δημοτικά Συμβούλια των Μαθητών (βλ. Reggio) και τη Βουλή των παιδιών και των Εφήβων.

5 Γίνονται υπεύθυνοι των εργαστηρίων, της βιβλιοθήκης, της σύνταξης των σχολικών εντύπων, της διοργάνωσης των συμβουλίων των μαθητών, του ποτίσματος, της ανακύκλωσης, της τήρησης των κανόνων της τάξης. Οι λεγόμενοι «Κανόνες της ζωής» της τάξης και του σχολείου διαπραγματεύονται και συναποφασίζονται με τα Συμβούλια που γίνονται εβδομαδιαίως και είναι υπόθεση των μαθητών (βλ. Παιδαγωγική Φρενέ)
Ενημερωθείτε για όλα τα εκπαιδευτικά νέα, ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αναπληρωτές: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε !
Πατήστε στην εικόνα